του Τάκη Μαχαίρα, Πολιτικού Επιστήμονα,
Η οδυνηρή και στρατηγικών διαστάσεων εκλογική-πολιτική ήττα της ΝΔ στις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015, σε συνδυασμό με τη δημοσκοπική κατάρρευση του κόμματος που έκτοτε συνεχίζεται αδιάπτωτη, αλλά και την (για μια ακόμη φορά) καιροσκοπική αμφιταλάντευση που επιδεικνύει η τωρινή ηγεσία του για κρίσιμα ζητήματα που αφορούν την ίδια την κατεύθυνση του τόπου προς το μέλλον, αποδεικνύουν χωρίς καμιά αμφιβολία πως η μεγάλη φιλελεύθερη-δημοκρατική παράταξη βρίσκεται πλέον σε οριακό σημείο. Το ιστορικό κόμμα που ίδρυσε στις 4 Οκτωβρίου 1974 ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, αποτέλεσε στην πραγματικότητα με την ίδια τη δημιουργία του τότε μια συνειδητή πρωτοβουλία ρήξης με τις κακοδαιμονίες του παρελθόντος και νέας σύνθεσης απέναντι στις προκλήσεις του μέλλοντος. Κάτι παραπάνω. Ξεδίπλωνε ένα ολόκληρο νέο πολιτικό «αφήγημα», που ενσωμάτωνε ιδεολογικές, πολιτικές και κοινωνικές διεργασίες που είχαν συντελεστεί, αφομοίωνε διδάγματα από σφάλματα και λάθη του παρελθόντος που είχαν διαπραχθεί και ανακαθόριζε δυναμικά το κατεστημένο ως τότε στη χώρα πολιτικό φάσμα που είχε διαμορφωθεί.Γι’ αυτό ακριβώς η ΝΔ, συνενώνοντας σε έναν καινούργιο πολιτικό σχηματισμό – βασισμένες σε κοινούς ιδεολογικούς τόπους, αλλά και προσανατολισμένες στην επιδίωξη κοινών πολιτικών στόχων – τις δυνάμεις της δημοκρατικής Δεξιάς και του μετριοπαθούς Κέντρου, στην ουσία θεμελίωσε και υποστασιοποίησε τη δημιουργία μιας νέας παράταξης, της Κεντρο-Δεξιάς. Η μεταδικτατορική Κεντρο-Δεξιά έτσι, όχι μόνο υπερέβη στην πράξη το ιστορικό χάσμα Δεξιάς και Κέντρου, αλλά και απομόνωσε την Ακροδεξιά απονομιμοποιώντας την παρουσία της στη νέα παράταξη λόγω της ταύτισής της με τη δικτατορική τυραννίδα, προώθησε και αρτίωσε – χωρίς να απεμπολήσει τα εθνικά χαρακτηριστικά της – το μετασχηματισμό της «εθνικόφρονος» παρατάξεως σε προκεχωρημένο μετερίζι της Ευρωπαϊκής προοπτικής της πατρίδας μας, και αποταύτισε ρητά την παράταξη από κάθε κοινωνική/ταξική αναφορά, προσδίδοντάς της τον έντονα λαϊκό και κοινωνικό χαρακτήρα που έκτοτε διέκρινε τη φυσιογνωμία της. Θεμελιώνοντας τη νέα, σχηματικά πάντα μιλώντας, Κεντρο-Δεξιά παράταξη πάνω στο ακατάλυτο ζεύγμα Δημοκρατία-Κοινωνική Δικαιοσύνη, και καταφάσκοντας στην ελεύθερη οικονομία της αγοράς πάντα με τη συνύπαρξη ενός διακριτού ρυθμιστικού ρόλου του κράτους, η Νέα Δημοκρατία πέτυχε γρήγορα να κάνει πράξη τις βασικές της εθνικο-πολιτικές της προτεραιότητες: να εγκαθιδρύσει την καλύτερη λειτουργούσα Δημοκρατία που γνώρισε στη σύγχρονη ιστορία του ο τόπος, να υλοποιήσει την Ευρωπαϊκή ένταξη της χώρας και σταδιακά αλλά σταθερά να αυξάνει τη σχετική ευημερία ολοένα και ευρύτερων λαϊκών στρωμάτων.
Δυστυχώς, η Νέα Δημοκρατία δεν έδειξε την ίδια επιτυχία στην αντιμετώπιση του λαϊκισμού που επί δεκαετίες υπέρρεε στην Ελληνική κοινωνία και γνώρισε ημέρες δόξας (στη «δεξιά» εκδοχή του) επί δικτατορίας. Αμέσως μετά την κατάρρευση της οποίας, τη «σκυτάλη» παρέλαβε ένας επιθετικός αριστερόστροφος λαϊκισμός, ο οποίος με κύριο «όχημα» το ΠΑΣΟΚ, όχι μόνο κατόρθωσε να κυριαρχήσει, αλλά και τις καταστροφικές συνέπειες του «θριάμβου» του ζει σήμερα επώδυνα η Ελληνική κοινωνία. Η έσχατη απόπειρα της μεταδικτατορικής Κεντρο-Δεξιάς να τιθασεύσει το λαϊκισμό, που καταβλήθηκε επί διακυβέρνησης Κώστα Καραμανλή, προτάσσοντας νέες εθνικο-πολιτικές προτεραιότητες και προσδίδοντας έμφαση σε ένα νέο πολιτικό και αναπτυξιακό προσανατολισμό της χώρας, δυστυχώς δεν υποστηρίχθηκε όσο θα έπρεπε εκ των έσω και υπονομεύθηκε ανοιχτά εκ των έξω, με αποτέλεσμα ο τόπος να μπει στην περιπέτεια των «μνημονίων» και έκτοτε η Ελληνική κοινωνία να βιώνει μια πρωτοφανή για τη μεταπολεμική της ιστορία οικονομική και κοινωνική κρίση.
Η ανάληψη της ηγεσίας του κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά, παρά τις αρχικές προσδοκίες που δημιούργησε, αποδείχθηκε στην πράξη μια πολιτική φενάκη. Ο νέος αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας, έχοντας μια δική του «πολιτική ατζέντα», αντιμετώπισε εξ αρχής «εργαλειακά» την παράταξη και τελικά την υπέταξε στις δικές του πολιτικές σκοπιμότητες και βλέψεις, που αποσκοπούσαν απλώς στην κατάληψη και διακατοχή της εξουσίας. Έτσι, αμέσως μόλις πέτυχε (όπως και όσο πέτυχε) την κύρια επιδίωξή του, οδήγησε την παράταξη στο να στραφεί μονόπλευρα προς τα δεξιά, αγγίζοντας τα όρια της ακροδεξιάς, της οποίας υιοθέτησε εν πολλοίς τη ρητορική. Ταύτισε την Νέα Δημοκρατία με την ανάλγητη και αδιέξοδη πολιτική των μνημονίων, την οποία –ως μη όφειλε – αποδέχθηκε «ιδεολογικά», χωρίς να κρατήσει τις αναγκαίες αποστάσεις και να καταβάλει καμιά ουσιαστική απόπειρα προβολής εναλλακτικών λύσεων. Ακόμη χειρότερα. Απολάκτισε τα ιδεολογικά χαρακτηριστικά της ΝΔ και εφάρμοσε στην πράξη μια πολιτική που ήρθε σε μετωπική σύγκρουση με την παράδοση της παράταξης και στην πραγματικότητα δεν ήταν ούτε κοινωνική, ούτε φιλελεύθερη, όπως ο ίδιος διατεινόταν πριν την εσωκομματική εκλογή ότι σκόπευε να κινηθεί. Έτσι, η παράταξη απώλεσε την κοινωνική φυσιογνωμία που είχε κατακτήσει και προσεταιρίστηκε ολιγαρχικά και συντεχνιακά συμφέροντα, που την απέκοψαν από τα μεσαία στρώματα και τις κοινωνικές συμμαχίες που είχε συνάψει. Μοιραία, λοιπόν, η Νέα Δημοκρατία μεταβλήθηκε για πρώτη φορά σε τόσο έντονο βαθμό σε αρχηγικό κόμμα της «μιας παρέας», διοικήθηκε αυταρχικά χωρίς να λογοδοτεί σε κανένα κομματικό όργανο και εν τέλει, ως τέτοια, υπέστη την εκλογική συντριβή που υπέστη και τη δημοσκοπική καταβαράθρωση που σήμερα υφίσταται, και μάλιστα από ένα κόμμα, τον ΣΥΡΙΖΑ, που η πρόσφατη αφετηρία του βρίσκεται μόλις στο 4 % περίπου.
Σήμερα, η Νέα Δημοκρατία «φλερτάρει» με τη διάλυση ή την περιθωριοποίησή της σε ένα κόμμα που εκφράζει ακραίες συντηρητικές (αν όχι και ακροδεξιές) θέσεις, ή (κατ’ αντιδιαστολή) σκληρές νεοφιλελεύθερες απόψεις. Τείνει να πάρει διαζύγιο από την πλατιά κοίτη του Ριζοσπαστικού Φιλελευθερισμού στην οποία την εγκοίτωσε ο ιδρυτής της και να μετατραπεί σε ένα κόμμα που καμιά σχέση δεν έχει με την ιστορία και την παράδοση της μεγάλης φιλελεύθερης-δημοκρατικής παράταξης, που σφράγισε με το έργο της την πρόσφατη περίοδο του τόπου, και τόσα έχει να προσφέρει ακόμη στην προοπτική της πατρίδας. Η Νέα Δημοκρατία, όμως, δεν ανήκει σε κανέναν. Είναι η μεγάλη παράταξη της δημιουργίας και της προσαρμογής στις κάθε φορά μεταβαλλόμενες συνθήκες, και αν ανήκει σε κάποιον, αυτός είναι η μεγάλη πλειονότητα του Ελληνικού λαού, την οποία είναι ταγμένη να υπηρετεί. Για να αποφύγει, λοιπόν, η Νέα Δημοκρατία τα χειρότερα, οφείλει:
Α. Να προχωρήσει στην επανασύνδεσή της με τις ρίζες της, να επαναβεβαιώσει τις βασικές κατευθύνσεις της πολιτικής της φιλοσοφίας και να επικαιροποιήσει την ιδεολογία της, όπου αυτό είναι απαραίτητο, εμπλουτίζοντάς την με τις νέες διεθνείς εξελίξεις που έχουν σημειωθεί, αλλά και με τη νέα πραγματικότητα που έχει δημιουργηθεί στη χώρα μέσα από τη δίνη της κρίσης. Να αποκτήσει και να εκφράσει προπάντων, ένα νέο όραμα Δημοκρατίας, Ανάπτυξης και Κοινωνικής Δικαιοσύνης, για την Ελλάδα του Αύριο.
Β. Να κάνει πράξη την αξιακή αποταύτισή της από την πολιτική των μνημονίων, να ξεκαθαρίσει προς τους δοκιμαζόμενους Έλληνες ότι εξ αιτίας της υπαγόρευσης αδήριτων συνθηκών εφάρμοσε πολιτικές τις οποίες ιδεολογικά δεν ενστερνίζεται και να κάνει γνήσια αυτοκριτική αναγνωρίζοντας λάθη και παραδεχόμενη ότι σε κάποιες περιπτώσεις «έπαιξε» με το πρόγραμμα ζωής πολλών ανθρώπων.
Γ. Να βρει ξανά το βηματισμό της και να ανασυγκροτήσει τις κοινωνικές της αναφορές με τη μεσαία τάξη, συνάπτοντας τις απαραίτητες νέες κοινωνικές συμμαχίες, που θα της επιτρέψουν να εκφράσει ένα νέο πλειοψηφικό ρεύμα δημιουργίας, προκοπής και ευημερίας της Ελληνικής κοινωνίας, δυναμικό και σφριγηλό, όπως επιτάσσουν οι σημερινές σύνθετες ανάγκες της χώρας, χτίζοντας με τους Έλληνες και τις Ελληνίδες μια νέα σχέση εμπιστοσύνης.
Δ. Να προχωρήσει στην άμεση αντικατάσταση της σημερινής ηγετικής της ομάδας και να κάνει πράξη τη δημοκρατική και καταστατικά πια κατοχυρωμένη και ευλαβικά ακολουθούμενη λειτουργία της, χωρίς καμιά παραχώρηση ή αβαρία απέναντι σε κανέναν. Η απαρέγκλιτη τήρηση του Καταστατικού και ο πλήρης επανεκδημοκρατισμός του κόμματος, πρέπει να είναι η πρώτη νέα ανεκτίμητη συνεισφορά της μεγάλης φιλελεύθερης-δημοκρατικής παράταξης στην ταλαιπωρημένη Ελληνική κοινωνία.
Ε. Να αναλάβει και να κάνει πράξη την ισχυρή δέσμευση για την ανανέωση (όχι τόσο ηλικιακή, όσο και πρωτίστως νοοτροπιακή) προσώπων στο ανθρώπινο δυναμικό, που στελεχώνει τα διάφορα επίπεδα δράσης της και να υλοποιήσει κατά τρόπο αυστηρό και ξεκάθαρο την αξιοκρατία, μόνη ελπίδα της Ελλάδας να προχωρήσει μπροστά μετά το «τσουνάμι» της κρίσης.
Αρμόδιο να λάβει τέτοιες αποφάσεις, είναι μόνο το Συνέδριο του κόμματος. Και μόνο, πάντως, μια τέτοια Νέα Δημοκρατία έχει και λόγο και ρόλο ύπαρξης για την Ελλάδα του 21ου αιώνα. Η «άλλη» απλώς δεν χρειάζεται πια …
Αρμόδιο να λάβει τέτοιες αποφάσεις, είναι μόνο το Συνέδριο του κόμματος. Και μόνο, πάντως, μια τέτοια Νέα Δημοκρατία έχει και λόγο και ρόλο ύπαρξης για την Ελλάδα του 21ου αιώνα. Η «άλλη» απλώς δεν χρειάζεται πια …