(Αν διαβάσετε το κείμενο από την ανάρτηση του blog θα έχετε πρόσβαση
και στους σχετικούς χάρτες!)
Σ’ αυτήν μας τη δεύτερη ανάρτηση θα εισχωρήσουμε βαθύτερα στον ανεξερεύνητο βυθό της ιστορίας της περιοχής της Βόχας. Στην πραγματικότητα θα μυηθούμε στον χώρο της ιστορικής παραδοξολογίας και θα εξηγήσω παρακάτω τι εννοώ με αυτήν την φράση. Η Βόχα, ένα κομμάτι της έκτασης, δηλαδή, μεταξύ Κορίνθου και Σικυώνος, υπήρξε από τα αρχαία χρόνια παροιμιώδης για τη σημασία της και τον πλούτο της, αλλά είναι, παραδόξως, ιστορικά και ιστοριογραφικά σχεδόν ανύπαρκτη τόσο κατά τους αρχαίους χρόνους, όσο και κατά την νεότερη περίοδο, μέχρι και σήμερα όπου ελάχιστα είναι γνωστά για την περιοχή.
Η πιό γνωστή ρήση που προέβαλε τη σημασία της περιοχής κατά τους αρχαίους χρόνους μας έρχεται από τον ιστορικό Αθήναιο τον Ναυκρατίτη, ο οποίος στις αρχές του τρίτου αιώνα μ.Χ., στο έργο του «Δειπνοσοφισταί» κάνει μια αναφορά σε κάποια μαντικά παράδοξα! Στο συγκεκριμένο χωρίο ο ιστορικός αναφέρεται στον παράδοξο τρόπο που απαντά ο θεός (γνωστός και ως Λοξίας) της μαντικής, ο Απόλλωνας, σε κάποιες εντελώς αφελείς ερωτήσεις που του γίνονται! Μια μέρα λοιπόν κάποιος (εικάζεται ότι ήταν ο Αίσωπος) τον ρώτησε, πώς μπορεί να γίνει πραγματικά πολύ πλούσιος και ο Απόλλωνας του απάντησε με το «εἰ το μέσον κτήσαιο Κορίνθου καὶ Σικυῶνος!», αν δηλαδή αποκτήσει το κομμάτι μεταξύ Κορίνθου και Σικυώνος! Το παράδοξο στην απάντηση του Απόλλωνα δεν έγκειται στην αξία της περιοχής, που γνωρίζουμε άλλωστε και από άλλους αρχαίους συγγραφείς ότι ήταν η ευφορότερη και πλουσιότερη της αρχαίας Ελλάδος, αλλά στο απλό γεγονός ότι κανένας δεν θα μπορούσε να έχει τα χρήματα ν’ αγοράσει το ακριβότερο στον τότε ελληνικό κόσμο κομμάτι γης – η περιοχή δηλαδή ήταν αμύθητης αξίας και ο θεός μάλλον περιπαίζει τον ενοχλητικό θνητό!
Η αξία της γης της περιοχής παρέμεινε μεγάλη διαχρονικά, τουλάχιστον μέχρι και τα Οθωμανικά χρόνια! Όπως θα δούμε στη συνέχεια, η περιοχή κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας όχι μόνο παραμένει ξακουστή για την ευφορία της αλλά και για πρώτη ιστορικά φορά λαμβάνει και το όνομα που την χαρακτηρίζει και σήμερα, Βόχα! Πρωτού όμως περάσουμε στην ιστορική μας αφήγηση, θα δανειστούμε λίγο χώρο για να κάνουμε μια πρώτη πρόχειρη γεωγραφική οριοθέτηση της περιοχής της Βόχας (θα επιστρέψουμε και σε άλλες μας αναρτήσεις στο θέμα της γεωγραφίας της περιοχής)! Στα ανατολικά, φυσικά, ο Κορινθιακός! Στα δυτικά, φυσικό όριο είναι το όρος Φουκάς/Φωκάς (Απέσσας). Νότια, ορίζεται από το Λογγοπόταμο (που χωρίζει τον Άσσο από το Περιγιάλι). Βόρεια, φτάνει μέχρι τον Ασωπό ποταμό και τα όρια Βέλου-Κιάτου! Εδώ υπάρχει και ένα ακόμα ιστορικό παράδοξο ή μάλλον ένας αυτοδιοικητικός και γεωγραφικός πλεονασμός καθώς η ονομασία του δήμου Βέλου-Βόχας επανασυνάπτει το “μερικό στο όλον” (το Βέλο είναι ιστορικά μέρος της ευρύτερης περιοχής της Βόχας)! Αλλά ας αφήσουμε την πολιτική στην άκρη καθώς δεν εμπλουτίζει μόνο την ιστορία, αλλά και τη διαστρεβλώνει ενίοτε!
Στον παρακάτω χάρτη του 1849, διαφαίνεται σχετικά καθαρά η περιοχή που ορίζεται ως Βόχα.