Όλοι γνωρίζουν τον θρύλο του βασιλιά Αρθούρου και των Ιπποτών της Στρογγυλής Τραπέζης- και
αναπόσπαστο κομμάτι του είναι το μυθικό ξίφος Εξκάλιμπερ, σύμβολο της εξουσίας του αληθινού βασιλιά, το οποίο, στο κλείσιμο του θρύλου, επιστρέφει πίσω στα νερά από τα οποία είχε προέλθει εξαρχής, όταν πρωτοβρέθηκε στα χέρια του Ούθερ Πέντραγκον, πατέρα του βασιλιά Αρθούρου. Ο Πέντραγκον, πριν τον θάνατό του, το κάρφωσε σε έναν βράχο, από το οποίο θα μπορούσε να το βγάλει μόνο ο νόμιμος διάδοχός του- και αυτός ήταν ο Αρθούρος, ο γιος που είχε αποκτήσει ο Πέντραγκον από την αρχόντισσα Ιγκρέιν, με την οποία συνευρέθηκε ερωτικά μέσω τεχνάσματος με τη χρήση μαγείας.
Πέραν του μυθικού στοιχείου, ο θρύλος – που τοποθετείται στη σκοτεινή περίοδο μετά την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας – την πρώτη περίοδο του Μεσαίωνα- θεωρείται από πολλούς ότι εμπεριέχει πραγματικά στοιχεία, και ότι βασίζεται στις πράξεις και τα έργα πραγματικών πολεμιστών οι οποίοι υπερασπίστηκαν και διαφέντεψαν την Αγγλία εν μέσω μιας δύσκολης εποχής. Ως εκ τούτου, θεωρείται πως και η ιστορία του Εξκάλιμπερ ίσως να βασίζεται σε κάποια πραγματικά γεγονότα- ίσως ένα πραγματικά αρχαίο ξίφος της ρωμαϊκής περιόδου, προϊόν τεχνικών που είχαν αρχίσει να χάνονται, καθώς η Ευρώπη βυθιζόταν στη βαρβαρότητα, το οποίο είχε συνδεθεί με τη βασιλική εξουσία.
Σύμφωνα με την πιο γνωστή εκδοχή του θρύλου, το Εξκάλιμπερ υποτίθεται πως ρίχνεται πίσω σε μια λίμνη στο Κόρνγουολ μετά την αναμέτρηση του Αρθούρου με τον Μόρντρεντ (νόθο γιο του, καρπό της ανίερης σεξουαλικής του συνεύρεσης με την ετεροθαλή αδελφή του, Μοργκάνα Λα Φέι), όπου ο βασιλιάς τραυματίζεται θανάσιμα. Φτάνοντας στις μέρες μας, είναι πολλά τα μέρη στη Βρετανία που, βάσει τοπικών παραδόσεων, συνδέονται με τον θρύλο- και ένα από αυτά είναι η λίμνη Ντόζμαρι (Dozmary Pool) στον βάλτο Μπόντμιν του Κόρνγουολ (Bodmin Moor) στα νερά της οποίας λέγεται πως ρίχτηκε το Εξκάλιμπερ από τον Σερ Μπέντιβερ (ή Μπέντεβιρ) μετά τη μάχη του Κάμλαν, εκτελώντας εντολή του Αρθούρου.
Στη λίμνη αυτή είναι που η επτάχρονη Ματίλντα Τζόουνς από το Νόρτον του Ντόνκαστερ, βρήκε ένα παμπάλαιο ξίφος, ενώ έπαιζε με τον πατέρα της, Πολ.
